Kontinent Awstralija

Najmjeńši zwisowacy dźěl swěta leži na južnej połkuli a je wot Pacifiskeho a Indiskeho oceana wobdaty. Kontinent Awstralija wotpowěduje krajej Awstralska, jenož jeju mjeno je rozdźělne. W Awstraliji zběhaja so wysoke horiny na wuchodźe, srjedźa wupřestrěwa so arteziska žłobina a na zapadźe hoberske selowe a pěskowe pusćiny. Klima je w sewjeru tropiska, w nutru kraja pak je jara sucha.

"12 japoštołow", mórske wuskały w Port Campbellskim narodnym parku južnje Melbourna.

Kenguruh a koala

Dokelž leži Awstralija chětro zdalena wot druhich kontinentow, su so wjele hinašich družinow rostlinow (eukalyptowc) a zwěrjatow (kaž na př. pyskač) wuwiwali abo zdźerželi. Fascinowaca je pisanosć rybow při najwjetšim korališću swěta na wuchodźe Awstralskeje - "Great Barrier Reef". Wosebje bohata je ptačizna, na přikład pochadźeja emu, kakadu abo naš domjacy papagajik z Awstralije.

Něhdźe 40 milionow kenguruhow skaka po Awstralskej.

Koala je symbolowe zwěrjo Awstralskeje a je přikład za dźěćace "bariki". Při tym njeje scyła žadyn bar, ale tohorunja měchowc (Beuteltier).

Hakle Europjenjo přinjesechu někotre naše domjace zwěrjata sobu do Awstralskeje, kiž njemějachu tam zdźěla hižo přirodnych njepřećelow a so tuž njesměrnje rozmnožichu. Nukl bu tak z prawej čwělu.

Naš domjacy papagajik ma swoju domiznu w Awstralskej, hdźež lěta w črjódach wokoło.

Wobydlerjo Awstralskeje

Prawobydlerjo Awstralskeje su Aboridźenjo, kotřiž zasydlichu so před 45 000 lětami na tutym zemskim blečku. We 18. lětstotku bu Awstralska z jendźelskej chłostanskej koloniju, to rěka, zo wužiwachu hoberski kraj cyle jednorje jako jastwo. Měsće Sydney abo Viktoria stej jenož přikładaj, kotrejž załožištaj so w tutym času.

Sydney je najwjetše město Awstralskeje. Swětoznata je jeho opera w podobje mušlow abo łódźnych płachtow.

Jako wotkrychu srjedź 19. lětstotka na kupje złoto, wudyri faza přesydlenja do Awstralskeje. Wosebje prawobydlerjo do dźensnišeho pod tym ćerpja. Jich mjenujcy bóle a bóle do tak mjenowaneho outbacka wumjezuje. To je jara horca a sucha kónčina mjez přibrjohom a pusćinami w nutru kontinenta, kiž njehodźi so hižo za ratarstwo, ale jenož za plahowanje howjadow a wowcow. Wšitke wjetše města leža při pobrjohach mórskeho kraja.

Najwjetša šula swěta

Awstralske dźěći zwonka městow, kiž bydla daloko rozbrojene na farmach, wuknu doma. Ze škričkowymi aparatami a w poslednim času tež přez internet su wone ze "School of the Air" - powětrowej šulu zwjazane. Trójce wob lěta zetkawaja so ze swojimi wučerjemi.

Hoberske nakładne wozy, "road train" mjenowane, wozmu tež domjace nadawki dźěći z outbacka sobu.

Hłowne město

Dokelž njemóžeše so knježerstwo w zašłym lětstotku prawje rozsudźić, hač měł so Sydney abo Melbourne z hłownym městom stać, wuzwoli so město Canberra za stolicu.

horje

hlej tež: