Časnik je nastroj k zwěsćenju časa. Wužiwamy najwšelakoriše formy časnikow: na př. słónčny, naručny abo nasćěnowy časnik.

Časnik rozdźěli dźeń na 24 hodźiny. Kóžda hodźina ma 60 mjeńšin a kóžda mjeńšina ma 60 sekundow. Na časniku widźiš rozdźělenje cyfrownika (Zifferblatt) na 12 hodźiny.

Krótši pokazowak pokazuje hodźiny, a wot dlěšeho wotčitaš mjeńšiny.

Hižo w grjekskej antice wužiwachu so słónco a jeho sćin k zwěsćenju časa. Słónčne časniki widźiš dźensa jenož hišće na někotrych twarjenjach.

Słónčny časnik móžeš jenož wužiwać, hdyž swěći słónco.

Dokelž pak słónco stajnje njeswěći, je čłowjek druhe móžnosće k postajenju časa wuwił. Mjez druhim pěskowy abo wodowy časnik.

Mechaniski časnik bu prěni raz 1335 w starych zapisach naspomnjeny, ale tuka so na to, zo eksistowachu hižo dołho do toho prěnje mechaniske aparatury.

Hdyž so časnik jónu skóncuje, sporjedźa jón časnikar. Prěnje naspomnjenje časnikarja jewi so na zličbowance z lěta 1269, štož dopokaza dołhu tradiciju tutoho powołanja.

W dźensnišim času je žiwjenje bjez časnikow nimale njepředstajomne. Kóždy ma terminy, ke kotrymž dyrbi dypkownje přinć. Hač je to šulski bus, termin pola lěkarja abo rano na dźěłowym městnje - časnik je dźěl našeho byća.

horje

hlej tež: