|
Don Bosco bě italski měšnik, załožer rjada Salesianow Don Bosca a swjaty. Znaty je tež pod mjenom "Japoštoł zhubjeneje młodźiny".
Don Bosco je so 16.08.1815 do chudeje burskeje swójby w sewjerozapadnej Italskej, w Piemonće, narodźił. Hdyž běše jemu dwě lěće, zemrě jeho nan.
|
|
Don Bosco narodźi so w Piemonće w sewjerozapadnej Italskej.
|
Hižo zahe wědźeše Don Bosco ludźi a towaršow zabawjeć. Předstaješe artistiske a kuzłarske činki, kotrež bě sej na hermanku a wikach wothladał. Poněčim wotkrywaše so tež jeho wulka duchowna nadarjenosć. Štož bě jónu słyšał abo čitał, to sej zrazom spomjatkowa. Jeho starši přirodny bratr pak jemu njedowoli do šule chodźić. Kazaše jemu na polu pomhać. Hakle, hdyž bě mać bratra wupłaćiła a tón wotešoł, móžeše so Don Bosco dale kubłać.
W tutym času měješe husto samsny són: Steješe wosrjedź harowacych dźěći na wulkim dworje. Dźěći hrubje santorjachu. Wón spyta jich z pukami a porokowanjom skludźić. Na to zjewi so w ryzy běłym woblečeny muž a rjekny: "Nic z morskami, ale z dobroćiwosću a lubosću budźeš sej dyrbjeć twojich přećelow zdobywać." Dźiwja črjóda dźěći bě so mjeztym měrnje wokoło muža zesydała.
Kubłanski puć
W lěće 1831 zastupi w bliskim měsće do gymnazija. Jeho mać njemóžeše jemu wjele pjenjez na puć dać, tuž dyrbješe připódla dźěłać, zo by měł jědź a bydlenje. Při tym nawukny rjemjesło blidarja, šewca, pjekarja a krawca. Zdobom nawukny spěwać kaž tež na huslach a na pišćelach hrać.
Na gymnaziju załoži "Societa dell' allegria" - towarstwo wjesołeje mysle. Chcychu radosć šěrić a tomu zadźěwać, zo něchtó hłowu pójša. W słowje a činu měješe so wšo wobeńć, štož njeje za dobreho křesćana zdobne. Winowatosće w šuli a cyrkwi chcychu swěrnje spjelnić.
1835 zakónči Don Bosco gymnazij a zastupi do měšniskeho seminara.
Tutón wotzamkny ze znamku "plus quam optime" - wjace hač jara derje.
1841 jeho na měšnika wuswjećichu.
Młodźinske dźěło
Don Bosco dźěše do Turina. W tutym rozrosćacym wulkoměsće widźeše bědu a nuzu tysacych młodostnych. Wjetšina běše wosyroćena, njemóžeše pisać a čitać.
Tu započa so jeho misija - Don Bosco poča so wo nich starać. Wuwučowaše jich w pisanju, čitanju, katechizmje a druhich wědomosćach.
|
|
Mole Antonelliana je znate twarjenje w Turinje.
|
Dźeń a wjace dźěći k njemu přichwata. Hromadźeše pjenjezy a kupi za nich 1846 dom we Valdocco, w předměsće Turina. Zarjadowaše rjemjesłowe dźěłarnički. Pozdźišo přińdźe tež jeho mać a staraše so sobu wo dźěći. Don Bosco běše połny energije. Płataše jim črije, šiješe za nich drastu a wulětowaše sej z nimi. Chodźeše po zarjadach a pisaše wosobnym ludźom próstwowe listy. Na kóždežkuli wašnje spytaše sej za swojich młodostnych pjenjezy a dary wuprosyć.
Załoženja
1859 załoži Don Bosco "Towarstwo swjateho Franca ze Salesa", kotrež mjenuje so dźensa Salesianojo Don Bosca. Swjaty Franc ze Salesa (1567-1622) běše za Don Bosca přikład w kubłanju dźěći swojeho wjesołeho, swětej wotewrjeneho wašnja dla. Čłonojo tutoho rjada starachu a staraja so wo kubłanje chudych a wohroženych młodostnych.
Wot 1875 je Don Bosco přidatnje misionarow do Južneje Ameriki słał.
1872 załoži wón zhromadnje z Mariu Mazzarellu žónski rjad "Dźowki Marije, pomoc křesćanow" (Figlie di Maria Ausiliatrice). Dźensa mjenuja so wone Don Boscowe sotry a staraja so wo bědne młode holcy.
Zawostajenstwo
Hdyž je Don Bosco 1888 zemrěł, eksistowaše hižo něhdźe 250 domow w Europje a Južnej Americe, w kotrychž dźěłaše 956 bratrow a měšnikow.
Za čas jeho žiwjenja přiwzachu so 130.000 młodostnych. Z nich nawukny 18.000 rjemjeslniske powołanje a 6.000 so za měšnistwo rozsudźi.
W lěće 2003 dźěłachu 16.290 Salesianow w 1.853 domach na cyłym swěće. Salesianojo su dźensa po Jezuitach druhi najwjetši muski rjad.
Don Bosco bu 1929 zbóžny prajeny a 1943 swjaty prajeny.
horje
|