Při dźěłanju wina kisaja winowe kiće, při warjenju piwa kisa pšeńca - a stajnje twori so alkohol a wuhlikowy dioksid. Tutón proces mjenujemy kisanski proces. Chemikarjo mjenuja alkohol, kiž je so tworił, etanol (z chemiskej formulu CH3CH2OH), wuhlikowy dioksid ma formulu CO2.

Za kisanski proces su trěbne droždźe. To su móličke hriby, kiž wobsteja z jeničkeje bańki. Wuměnjenje, zo dóńdźe ke kisanskemu procesej, je, zo njeje kislika.

Jeli je dosć kislika, njekisaja płody a droždźe wottwarja je na wodu a wuhlikowy dioksid. Tohodla ma so při warjenju piwa a dźěłanju wina na to dźiwać, zo njedóstanje so kislik do kotołow.

Droždźe su na bělizkach płodow žiwe. Jeli leži sad dołho w ćopłym, rozmnožuja so droždźe spěšnje a sad póčnje hnić. To spóznajemy na mjechkich abo brunych blakach na płodach. Jeli so droždźe hłuboko do płoda zadobywaja, móže so stać, zo njeje tam dosć kislika a droždźe tworja tuž alkohol. W Africe, hdźež je jara ćopło, zespadane płody často kisaja a w nich twori so alkohol. Zwěrjata žeru tute płody a su potom pjane! Zhubja runowahu a so waleja a padaja.

Proces kisanja je tež trěbny za pječenje chlěba. Nastawacy płun CO2 (wuhlikowy dioksid) je zamołwity za hibanje ćěsta. Při tym so tworjacy alkohol so z wysokimi temperaturami w pjecy spłunja a so w powětře zhubi.

horje

hlej tež: