Štó njeznaje mp3-wothrawak?! Dźensa njemóžeš sej hižo młodeho čłowjeka bjez njeho předstajić. W cyłej Europskej uniji bydli nimale 500 milionow ludźi a kóždy pjaty, potajkim něhdźe 100 milionow ludźi, poska hudźbu z mp3-wothrawakom. Mp3-wothrawak móžeš tež jako usb-stick (usb-kiješk) za składowanje datajow wužiwać. Z najnowšimi modelemi hodźa so samo wideja na małkej wobrazowce wobhladać.
Hdy je so mp3-wothrawak prěni raz jewił? Naši starši dźě jón hišće znali njejsu.

Mp3-wothrawak móžeš tež jako usb-stick za składowanje datajow wužiwać.

Walkman, discman, mp3-wothrawak

Masowa produkcija mp3 - wothrawakow započa so hakle w lěće 1998. Prěni mp3 - wothrawak bě Rio PPP300, kotryž zawěsće nichtó z was njeznaje. Znaćiši je iPod wot firmy Apple. To je najwoblubowaniši mp3-wothrawak, kotryž je w lěće 2001 na wiki přišoł.

Kak je młodźina do toho hudźbu w ćahu abo na kolesu poskała? Do toho a zdźěla hišće dźensa je so "discman" wužiwał, z kotrymž hodźa so cejdejki wothrawać. A před tym su młodostni z "walkmanom" po dróhach chodźili. To bě dosć wulki aparat, kiž sy sej móhł za pas připinyć a do kotrehož sy hudźbnu kasetu tyknył. Kaseta móžeše maksimalnje 120 mjeńšinow hudźby wothrać.

Hišće před něšto lětdźesatkami su młodostni z walkmanom po dróhach chodźili.

Dźensniše mp3-wothrawaki z kapacitami hač do 160 gigabytow móža tysacy hodźinow hudźby składować.

Haj, a kak su ludźo do wuslědźenja walkmana w tramwajce a busu hudźbu słuchali? To prosće njebě móžne a znate. Młodosć našich staršich, dźědow a wowkow je so wot našeje dźensa sylnje rozeznawała. Naši starši a dźědojo a wowki dźě zdźěla ani telefon doma njemějachu, zabywši handy.

Kaseta móžeše maksimalnje 120 mjeńšinow hudźby wothrać.

iPod

Najznaćiši mp3-wothrawak "iPod" produkuje so tučasnje hižo w 6. generaciji. Wot prěnjeho wuchadźenja w lěće 2001 hač do lěta 2007 su so dohromady hižo wjace hač 110 milionow aparatow předali. Mjeno iPod zestaji so z "i" za internet abo informacije a jendźelskeho "pod" za wobalku, łušćinu (Hülse).

IPod so hłownje w Shenzenje blisko Hongkonga, w tak mjenowanej "i-Pod-City" produkuje.

Što rěka mp3?

Mp3-wothrawak składuje hudźbu we formaće mp3. To je metoda zhusćenja (kompresije) audijowych datow. Při tym so wěste zwukowe informacije zhubja. Kwalita hudźby pak so při tym lědma pohubjeńši, dokelž so jenož zwuki "wotrubaja", kiž naše wuši njemóža słyšeć.
W wothrawaku so hudźbne dataje na internu krutu tačelku składuja. Zo bychu so dataje na hudźbu přeměnili, wobsedźi mp3-wothrawak jara spěšne mikroprocesory ze specielnymi funkcijemi.

Kedźbuj na swojej wuši!

Z mp3-wothrawakom móžeš sej lochce wuši skóncować. W studiji Europskeje unije je so wukopało, zo 5 do 10 procentow wšěch wužiwarjow mp3-wothrawaka, potajkim něhdźe 2 - 10 milionow ludźi, hudźbu přewótře poska. To wjedźe husto hdy k hłuchosći.
Tohodla móžeš iPody, kiž su za Europu produkowane, jenož hač na wobmjezowanu sylnosć zwuka wotwjerćeć.

Wobswět

Pola mp3-wothrawakow so kritizuje, zo da so wón po wužiwanju jenož ćežko recyclować. Wosebje iPod wobsteji z maćiznow, kiž su za přirodu a čłowjeka škódne. Dalši problem je produkowanje iPoda. IPod so hłownje w Shenzenje blisko Hongkonga, w tak mjenowanej "i-Pod-City" produkuje. We fabrikach knježa nječłowjeske dźěłowe wuměnjenja. Dźěłaćerjo nadźěłaja měsačnje 80 nadhodźinow, to su 4 nadhodźiny na dźeń. Nimo toho zasłuža ze 40 eurami mjenje hač zakonsce předpisanu minimalnu zasłužbu.

horje

hlej tež: