Hižo zdawna ludźo mjez sobu wikuja. Hdyž njeměješe na př. bur, kiž plahowaše žito, žane kožuchi, dźěše wón k hóńtwjerjej a zaměni žito na kožuch. Jeli pak hóńtwer žito njetrjebaše, dyrbješe bur druheho namakać, kiž chcyše je měć.
Tutoho njedostatka dla zawjedźechu w Chinje hižo 2000 lět do naroda Chrystusa prěnje pjenjezy. W Europje sta so to wo wjele pozdźišo.

W srjedźowěku dyrbješe kóždy wikowar wahu za waženje złota a slěbra sobu měć. Hdyž dósta wot kupca přewulki čwak drohometala, dyrbješe so kónčk wotrubnyć. To so polěpši, jako počachu kralojo a kejžorojo pjenjezy ražić.

Tola jebacy kromu pjenjez wotškrabachu abo wotrězachu, zo bychu samsnu tworu za mjenje hódny pjenjez dóstali. Tohodla ražachu mjezwočo krala na jednu stronu pjenjeza a jeho wopon na tamnu.
Do kromy wubijachu žłobiki (Rillen).

Hižo w srjedźowěku wubijachu do kromy pjenjez žłobiki, zo bychu wobšudnistwu zadźěwali.

Euro, z kotrymž w Němskej z lěta 2002 płaćimy, ma tež hišće wobrazki a žłobiki. Wone pak słuža slepym k spóznaću hódnoty twjerdych pjenjez.

Z lěta 2002 wužiwamy nimale w cyłej Europje samsne pjenjezy - euro.

Papjerjane pjenjezy zawjedźechu so, dokelž by za wjetše inwesticije cyły wóz twjerdych pjenjez trěbny był.

Dźensniše pjenjezy maja mnohe wěstotne přiznamjenja, kiž maja falšowanju zadźěwać.

horje

hlej tež: