Znajemy ju we wšelakorych barbach a wulkosćach. Na našim swěće je wjace hač 600 družinow woblubowaneho płoda.
Tomata je jahodowy płód a słuša k swójbje wrónidłowych rostlinow (Nachtschattengewächse), štož rěka, zo wona jenož w nocy rosće. Před 500 lětami su namórnicy tomatu z južneje Ameriki do Europy sobu přiwjezli, a z Europy je so tomata po cyłym swěće rozšěriła.

Zrała tomata wobsahuje wjele strowych witaminow.

Tomata w kuchni

Dźensa je wona jedna z najwoblubowanišich zeleninow a pola nas jara wažny wobstatk našeje kuchnje. Zawěsće znajeće tomatowu jušku, tomatowu poliwku, tomatowy ketchup abo tomatowu solotej. Ale wěsće tež hižo, zo móžeće runje tak tomatowu marmeladu a tomatowy lód jěsć?

Takle tomata rosće

Naša domjaca tomata rosće wot meje do oktobra. Tomaty, kiž so w zymje w kupnicach poskićuja, přińdu z Italskeje abo Španiskeje. Tomatowe rostliny móža hač do 2 metraj wysoke być, maja wulke łopjena a žołte kćenja. Zelene płody bywaja poněčim čerwjene a su hakle potom prawje zrałe, hdyž su cyle čerwjene. Potom su tež jara strowe a wobsahuja wjele witaminow, kaž na přikład witaminaj A a C. Njezrałe, to rěka zelene tomaty, njesměš jěsć, dokelž wobsahuja jěd Solanin. W přerězku jě kóždy z nas 15 kilogramow tomatow wob lěto.

Tomatowy swjedźeń

W małym španiskim měsće Bunjol maja samo tomatowy swjedźeń. Jónu wob lěto přińdu potom wopytowarjo a turisća, zo bychu najwjetšu tomatowu bitwu na swěće dožiwili. Za to trjebaja wjace hač 140 tonow tomatow, a cyłe město je po tej bitwje dospołnje čerwjene.

horje

hlej tež: