Słowo Wulkan pochadźa wot słowa "Vulcano", mjena jedneje z Eoliskich kupow w Italskej a romskeho boha wohenja. Wulkan nastanje přez naskładowanje lawy, kamjenjow a popjeła při wubuchnjenju.

Stromboli je wulkanowa kupa w Srjedźnym morju. Derje spóznajomna je kehelojta forma.

Wulkan je hora we formje konusa, kiž wobsteji ze stwjerdnjeneje lawy, popjeła a kamjenjow a z kratera na wjeršku. Na dnu wulkana (hłuboko w zemi nutřka) je skład magmy, kiž přeměni so při wubuchnjenju na lawu. Wulkany móža so na zemi a tež w oceanach jewić.

W składźe z magmu nastawaja stajnje płuny, kiž měnjeja ćišć w nim. Wubuchnjenje (erupcija) nastanje, hdyž je ćišć přewulki. Při tym wujědźe magma přez wulkanowu trubjel do wyšiny, a z kratera lětaja lawa, kamjenje a popjeł, haj móže samo k zesunjenjam zemje abo tsunamijam dóńć.

Wulkany su wužitne za ratarstwo, dokelž je wubuchnjena lawa jara płódna. Nimo toho wudobywaja so w nich syrik, kopor a diamanty.

Najznaćiše aktiwne wulkany su: Etna a Stromboli w Italskej, Krakatoa a Pinatubo w Pacifiskim oceanje a wulkan Pelée w Karibskim morju.

horje

hlej tež: